Jakie są rodzaje cewników urologicznych? Nelaton, Foley i najważniejsze różnice
Cewniki urologiczne stosuje się w różnych sytuacjach związanych z odprowadzaniem moczu z pęcherza. Wybór odpowiedniego rodzaju cewnika zależy między innymi od tego, jak długo ma być stosowany, w jaki sposób będzie używany oraz jakie są zalecenia lekarza.
Najczęściej spotykamy dwa podstawowe rodzaje cewników: cewniki Nelaton oraz cewniki Foley. Różnią się one przede wszystkim sposobem zastosowania i konstrukcją.
Cewnik Nelaton – do jednorazowego cewnikowania
Cewnik Nelaton jest przeznaczony do jednorazowego cewnikowania pęcherza.
Wprowadza się go do pęcherza w celu odprowadzenia moczu, a po zakończeniu cewnikowania jest usuwany.
Dostępne są między innymi cewniki hydrofilowe, które mają specjalną powłokę ułatwiającą ich wprowadzanie.
Cewniki Nelaton występują w różnych rozmiarach. W przypadku niektórych produktów rozmiary mogą być różne w zależności od tego, czy cewnik przeznaczony jest dla kobiety, mężczyzny czy dziecka. W aktualnym wykazie wyrobów medycznych znajdują się na przykład cewniki Nelaton w rozmiarach od CH 6 do CH 18, zależnie od przeznaczenia.
Cewnik Foley – do dłuższego pozostawienia w pęcherzu
Cewnik Foley różni się od cewnika Nelaton przede wszystkim konstrukcją.
Posiada specjalny balonik, który po prawidłowym umieszczeniu cewnika w pęcherzu jest wypełniany płynem. Dzięki temu cewnik może pozostawać w pęcherzu przez dłuższy czas i nie wysuwa się tak łatwo.
Z tego powodu cewniki Foley stosuje się między innymi wtedy, gdy konieczne jest ciągłe odprowadzanie moczu przez określony czas.
Nie oznacza to jednak, że każdy cewnik Foley powinien być pozostawiany na taki sam okres. Częstotliwość wymiany zależy między innymi od rodzaju cewnika, materiału, stanu pacjenta i zaleceń medycznych.
Cewniki Foley silikonowane i 100% silikonowe
Cewniki Foley mogą być wykonane z różnych materiałów.
Jedną z grup stanowią cewniki lateksowe silikonowane. Są to cewniki wykonane z lateksu, pokryte warstwą silikonu.
Drugą grupę stanowią cewniki wykonane w 100% z silikonu.
Materiał ma znaczenie między innymi przy planowaniu długotrwałego stosowania cewnika. W praktyce cewniki silikonowe mogą być przeznaczone do dłuższego użytkowania niż cewniki lateksowe silikonowane, ale konkretny czas pozostawienia cewnika zawsze powinien wynikać z zaleceń producenta oraz personelu medycznego.
Nie należy więc przyjmować jednej sztywnej zasady, że każdy cewnik danego rodzaju trzeba wymieniać dokładnie po określonej liczbie dni.
Cewniki z jonami srebra
Istnieją również cewniki urologiczne wewnętrzne silikonowe z powłoką antybakteryjną z jonami srebra.
Jest to bardziej specjalistyczna grupa produktów, stosowana w określonych sytuacjach.
W aktualnym wykazie wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie cewniki silikonowe z powłoką antybakteryjną z jonami srebra są wyszczególnione jako odrębna grupa. W przypadku refundacji mają również odrębne zasady dotyczące wskazań i częstotliwości realizacji.
Dlatego wybór takiego cewnika powinien wynikać z zaleceń lekarza.
Czym różni się Nelaton od Foley?
Najprościej można przedstawić to w ten sposób:
| Cecha | Cewnik Nelaton | Cewnik Foley |
|---|---|---|
| Zastosowanie | najczęściej jednorazowe cewnikowanie | ciągłe odprowadzanie moczu |
| Balonik | nie | tak |
| Pozostawienie w pęcherzu | po zakończeniu cewnikowania jest usuwany | może pozostawać przez określony czas |
| Dostępne materiały | m.in. tworzywa, wersje hydrofilowe | m.in. lateks silikonowany i silikon |
| Dobór rozmiaru | zależny m.in. od pacjenta i zastosowania | zależny m.in. od pacjenta i zastosowania |
Nie oznacza to, że jeden rodzaj jest „lepszy” od drugiego. Są to produkty przeznaczone do różnych sposobów cewnikowania.
Co oznacza rozmiar CH?
Na opakowaniach cewników można znaleźć oznaczenie CH, czyli Charrière, określające rozmiar zewnętrzny cewnika.
W uproszczeniu: im wyższy numer CH, tym większa średnica zewnętrzna cewnika.
Przykładowo w oznaczeniach produktów:
- CH 8 odpowiada około 2,7 mm,
- CH 10 – około 3,3 mm,
- CH 12 – około 4,0 mm,
- CH 14 – około 4,7 mm,
- CH 16 – około 5,3 mm,
- CH 18 – około 6,0 mm.
Takie rozmiary występują między innymi w dostępnych na rynku cewnikach Nelaton.
Rozmiaru cewnika nie powinno się jednak dobierać wyłącznie na podstawie własnego uznania. Powinien być dobrany zgodnie z zaleceniami lekarza lub personelu medycznego.
Jak często wymienia się cewnik Foley?
Częstotliwość wymiany zależy od rodzaju cewnika i sytuacji konkretnego pacjenta.
W przypadku cewników lateksowych silikonowanych okres stosowania może być krótszy niż w przypadku cewników wykonanych w 100% z silikonu. Nie należy jednak traktować określonego czasu jako uniwersalnej reguły dla każdego pacjenta.
O tym, kiedy należy wymienić cewnik, powinien decydować lekarz lub personel medyczny, uwzględniając rodzaj zastosowanego wyrobu oraz stan pacjenta.
Refundacja cewników urologicznych
Cewniki urologiczne mogą być objęte refundacją. Zasady refundacji zależą między innymi od rodzaju cewnika, wskazania medycznego oraz uprawnień pacjenta.
Przykładowo aktualne przepisy wyróżniają osobno cewniki lateksowe silikonowane i cewniki silikonowe oraz osobno cewniki silikonowe z powłoką antybakteryjną z jonami srebra. W przypadku cewników jednorazowych obowiązują natomiast odrębne zasady dotyczące poszczególnych grup produktów i wskazań.
Dlatego bardzo ważne jest, aby sprawdzić, jaki dokładnie rodzaj cewnika został przepisany przez lekarza.
W Medical możemy pomóc sprawdzić, jaki produkt odpowiada wystawionemu zleceniu i jakie zasady refundacji dotyczą konkretnego wyrobu.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze cewnika?
Przed zakupem lub realizacją zlecenia warto zwrócić uwagę na:
- Rodzaj cewnika – Nelaton czy Foley.
- Przeznaczenie – jednorazowe czy długotrwałe odprowadzanie moczu.
- Materiał – np. lateks silikonowany lub 100% silikon.
- Rozmiar CH – zgodny z zaleceniem medycznym.
- Długość cewnika – szczególnie istotną przy wyborze odpowiedniego modelu dla konkretnego pacjenta.
- Rodzaj powłoki – np. hydrofilowa lub antybakteryjna z jonami srebra.
- Zalecenia lekarza.
- Możliwość refundacji konkretnego produktu.
Cewniki urologiczne w Medical Szczecin
Wybór cewnika urologicznego powinien być przede wszystkim dostosowany do potrzeb pacjenta i zaleceń medycznych.
Najczęściej spotykane są cewniki Nelaton, stosowane przede wszystkim do jednorazowego cewnikowania, oraz cewniki Foley, wyposażone w balonik umożliwiający pozostawienie cewnika w pęcherzu przez określony czas.
W przypadku cewników Foley dostępne są różne materiały, między innymi cewniki lateksowe silikonowane oraz wykonane w 100% z silikonu. Dostępne są również specjalistyczne cewniki silikonowe z powłoką antybakteryjną z jonami srebra.
Jeżeli nie masz pewności, który cewnik został przepisany albo jaki produkt wybrać, warto skonsultować się z lekarzem lub personelem sklepu medycznego. W Medical w Szczecinie pomagamy dobrać odpowiedni wyrób zgodnie z zaleceniem i – jeżeli dotyczy – zasadami refundacji.
